İlk sohbetin
Kısaca
- Bir sohbet modeline ilk sorunu sormak
- Cevabı takip sorularıyla geliştirmek
- Sohbetin neyi hatırlayıp neyi hatırlamadığını bilmek
Bu derste bir sohbet modeliyle ilk konuşmanı yapacaksın. ChatGPT, Claude ya da Gemini, hangisi elindeyse. Hepsinin ücretsiz bir sürümü var ve hepsi Türkçe anlıyor. Uygulamayı telefonuna indirebilir ya da tarayıcıdan sitesine girebilirsin.
Bir arkadaşa yazar gibi yaz
Özel bir dil öğrenmen gerekmiyor. Ona bir arkadaşına mesaj yazar gibi yazabilirsin. Mesela şunu dene:
Bana fotosentezi 10 yaşındaki bir çocuğa anlatır gibi anlat.
Birkaç saniye içinde bir cevap gelecek. Şimdi şunu yaz:
Daha kısa olsun, üç cümle yeter.
Cevabın kısaldığını göreceksin. İkinci mesajında “fotosentez” kelimesini tekrar yazmadın. Model neyi kastettiğini anladı, çünkü aynı sohbetin içindesiniz.
Ona neler sorabilirsin?
Sohbet modelleri en çok şu işlerde yardımcı olur:
- Açıklamak: “Enflasyon nedir, basit bir örnekle anlat.”
- Özetlemek: Uzun bir metni yapıştırıp “Bunu beş maddede özetle.”
- Yazmak: “Ev sahibime kombinin bozulduğunu bildiren kibar bir mesaj taslağı yaz.”
- Fikir bulmak: “Annemin 60. yaş günü için evde yapılabilecek beş sürpriz fikri.”
- Çevirmek: “Bu Almanca e-postayı Türkçeye çevir ve kısaca ne istediklerini söyle.”
- Planlamak: “Haftada üç gün, yarım saatlik bir yürüyüş planı hazırla.”
- Öğrenmek: “Bana İngilizce geçmiş zamanı öğret, sonra beni beş soruyla sına.”
Son örnek önemli. Model sadece cevap vermez, seninle konuşur. Ona öğretmenlik yaptırabilir, seni sınamasını isteyebilirsin.
Sohbeti sürdür
İlk cevap çoğu zaman mükemmel olmaz. Bu normal. İyi sonucu genellikle ikinci ya da üçüncü mesajda alırsın:
- “Daha resmî yaz.”
- “Bunu bir tablo hâlinde göster.”
- “Üçüncü maddeyi anlamadım, daha basit anlatır mısın?”
- “Bu fikirlerin hiçbiri bütçeme uymuyor. 500 lirayı geçmeyen fikirler ver.”
Ona ne beğenmediğini söylemekten çekinme. Kırılmaz, sıkılmaz.
Neyi hatırlar, neyi hatırlamaz?
Aynı sohbetin içinde model, önceki mesajları görür. Bu yüzden “onu” “bunu” diyebilirsin.
Yeni bir sohbet açtığında ise genellikle temiz bir sayfayla başlar. Önceki sohbette anlattıklarını bilmez. Bazı uygulamalarda “hafıza” özelliği vardır ve seninle ilgili bazı bilgileri sohbetler arasında saklar. Bunu ayarlardan görebilir ve kapatabilirsin. Beşinci derste buna döneceğiz.
Bir de şunu bil: Çok uzun bir sohbette model, en baştaki ayrıntıları gözden kaçırabilir. Konu tamamen değiştiğinde yeni bir sohbet açmak genellikle daha iyi sonuç verir.
Bir uyarı, şimdiden
Model sana çok kendinden emin cevaplar verecek. Bazıları yanlış olacak. Önemli bir bilgiyi, özellikle isim, tarih, sayı ve sağlıkla ilgili bir şeyi, her zaman başka bir yerden kontrol et. Bunu dördüncü derste ayrıntılı göreceğiz.
Akılda kalsın: Sohbet modeline bir arkadaşına yazar gibi yaz. İlk cevaba takılma, ne istediğini söyleyerek düzelt. Aynı sohbetin içinde önceki mesajları hatırlar, yeni sohbette genellikle sıfırdan başlar.
Kendini dene
1. Modelin ilk cevabı istediğin gibi değil. En iyi ne yaparsın?
2. Yeni bir sohbet açtın. Model önceki sohbette anlattığın şeyi hatırlar mı?
3. Hangisi bir sohbet modelinden istemek için iyi bir örnektir?